Sagan

Háskólafélags suðurlands

Háskólafélag Suðurlands var stofnað 19. desember 2007. Samtök sunnlenskra sveitarfélaga höfðu þá um nokkurt skeið unnið að undirbúningi háskólatengdrar starfsemi á Suðurlandi og var stofnun félagsins meðal annars fjármögnuð með fjármunum úr Atvinnuþróunarsjóði Suðurlands. Upphaflega var horft til þess að stofnanir á borð við Landbúnaðarháskóla Íslands á Reykjum, rannsóknarsetur Háskóla Íslands, Jarðskjálftamiðstöð HÍ á Selfossi, Landgræðsluna og Íþróttakennaraháskólann á Laugarvatni mynduðu mennta- og rannsóknaklasa sem gæti lagt grunn að frekari uppbyggingu háskólastarfsemi á Suðurlandi.

Steingerður Hreinsdóttir var fyrsti stjórnarformaður Háskólafélags Suðurlands og gegndi því hlutverki fyrstu starfsár félagsins. Sveinn Aðalsteinsson sat jafnframt í stjórn frá upphafi og kom snemma með virkum hætti að mótun starfseminnar. Á fyrstu stjórnarfundum lagði hann meðal annars fram hugmyndir um aðdraganda og uppbyggingu félagsins, erlendar fyrirmyndir og næstu skref í þróun þess. Hann tók einnig þátt í vinnu við framtíðarhúsnæði og uppbyggingu háskóla- og rannsóknastarfsemi á Selfossi. Sveinn varð varaformaður stjórnar árið 2014 og tók við formennsku árið 2015. Hann gegndi formennsku næsta áratuginn og hafði þannig um langt skeið lykilhlutverk í þróun og stefnumótun félagsins.

Þótt hugmyndir um formlegt klasasamstarf stofnananna gengju ekki eftir í þeirri mynd sem upphaflega var stefnt að hefur Háskólafélagið alla tíð átt náið samstarf við háskóla, rannsóknastofnanir og aðra þekkingaraðila. Rauði þráðurinn hefur frá upphafi verið að auka búsetugæði á Suðurlandi með betra aðgengi að háskólanámi, rannsóknum og þekkingu og með tengingu við þarfir samfélags og atvinnulífs.

Á fyrstu starfsárunum var áhersla lögð á að byggja upp starfsemina og skapa aðstöðu fyrir háskóla- og fjarnám. Starfsemi félagsins þróaðist síðan áfram með aukinni háskólaþjónustu, rannsóknaverkefnum, alþjóðlegu samstarfi og verkefnum tengdum atvinnu- og byggðaþróun. Árið 2013 urðu mikil tímamót þegar Háskólafélagið, Fræðslunet Suðurlands og fleiri samstarfsaðilar fluttu í Fjölheima á Selfossi og þar varð til sameiginlegur vettvangur fyrir menntun, rannsóknir og þekkingarstarf.

Frá árinu 2016 jókst formlegt samstarf við Samtök sunnlenskra sveitarfélaga um atvinnuþróun, nýsköpun og verkefni Sóknaráætlunar Suðurlands. Nýsköpun varð smám saman stærri þáttur í starfseminni, meðal annars með uppbyggingu FabLab Selfoss og síðar Hreiðursins frumkvöðlaseturs. Samhliða hélt félagið áfram að þróa háskóla- og nemendaþjónustu og vinna að því að tengja menntun betur við þarfir atvinnulífsins.

Árið 2021 urðu framkvæmdastjóraskipti þegar Sigurður Sigursveinsson lét af störfum eftir að hafa stýrt félaginu frá árinu 2009 og Ingunn Jónsdóttir tók við framkvæmdastjórn. Á næstu árum var áfram unnið að eflingu háskólaþjónustu, byggðaþróunar og nýsköpunar og samstarf við sveitarfélög, háskóla og atvinnulíf styrkt.

Þann 3. júní 2025 tók Ingveldur Sæmundsdóttir við starfi framkvæmdastjóra af Ingunni Jónsdóttur. Við tók tímabil áframhaldandi mótunar á starfsemi félagsins með áherslu á að styrkja hlutverk þess sem tengiliðar háskóla inn á Suðurland, þróa sveigjanlegar námsleiðir og örnám, efla rannsóknir og styrkja nýsköpunarumhverfi landshlutans.

Þróun Háskólafélags Suðurlands frá stofnun sýnir þannig hvernig starfsemin hefur breikkað frá upphaflegri áherslu á háskólanám og rannsóknir yfir í öflugan vettvang menntunar, rannsókna, nýsköpunar og byggðaþróunar. Grunnhugsunin hefur þó haldist óbreytt: að færa þekkingu og tækifæri nær Sunnlendingum og stuðla þannig að auknum búsetugæðum og öflugra samfélagi á Suðurlandi.